>

Ondermolen D (Museummolen)

3Hzn.nl - Ondermolen D (Museummolen) - 1

    

Ondermolen D werd waarschijnlijk omstreeks 1635 gebouwd. Tezamen met ondermolen C vormt hij de onderste trap van een tweehoog malende gang molens, die de binnenboezem van de Schermer afmaalde op de Schermerboezem.

Vóór 1850 was deze molen met de naastgelegen molen C middenmolen van een driehoog malende gang schepradmolens. In die tijd werden de ondermolens A en B voor afbraak verkocht en kregen de middenmolens C en D andere waterlopen en langere vijzels, opdat zij een tweede en derde trap konden vormen. Het heeft kennelijk niet buitengewoon voldaan, want er volgde geen ombouw van de diverse andere middenmolens van de Schermer. 

In 1926 is deze molen buiten bedrijf gesteld, maar aan het einde van de Tweede Wereldoorlog was de molen weer enige tijd in bedrijf: men heeft toen met veel moeite een paar molens die nog met elkaar in verbinding stonden maalvaardig weten te maken. 

Eens hielden 52 (later 50) windmolens De Schermer droog. In 1929 was hun rol uitgespeeld en werden de meeste gesloopt; enkele gingen door brand verloren. Thans resteren er nog 11. Meer dan elders is dat te zien in en om deze molen: in 1969/70 werd Ondermolen D maalvaardig gerestaureerd en in gebruik genomen als museum. 

Beneden is de authentieke 19e-eeuwse molenaarswoning te bezichtigen. Vele oude gebruiksvoorwerpen sieren de kamers. De zolders herbergen een uitgebreide collectie molenmakersgereedschappen. De molen kan tot in de kap beklommen worden.

In de ontvangstruimte naast de molen wordt een film/diaserie in vijf talen vertoond. Voor een in verhouding laag bedrag krijgt men hier een uitstekend beeld van wonen en werken in een poldermolen en van droogmakerijen in het algemeen. 

De bovenkolk is voorzien van een overstort; in de praktijk maalt deze molen vrijwel uitsluitend in circuit.

Deze molen onderging, hoewel zelf maalvaardig, ook een beurt in het kader van met maalvaardig maken van alle Schermermmolens. Hier is de bestaande houten vijzel geheel vernieuwd, de kapconstructie met ijzerwerk verstevigd en zijn drie velden nieuw riet aangebracht (in de recordtijd van 4 ½ ; dag).

Één opmerkelijk feit van recentere datum: op 27 augustus 2005 raakte de vijzel door een houten balk geblokkeerd en sloeg vast. Als gevolg draaide de koningspil af en raakten ook bovenwiel en -schijf beschadigd. Oorzaak was een (vermoedelijk opzettelijk in de vijzel gegooide) houten balk. Persoonlijke ongelukken deden zich niet voor. Eind maart 2006 was de schade hersteld en de molen weer maalvaardig. 

Bron: Tekst > Molendatabase

Meer, specifieke en inhoudelijke,  informatie over deze molen vindt u op de pagina van de molendatabase


Ondermolen D is sinds mei 1968 museummolen. De achtkante binnenkruier werd in 1636 overgeplaatst vanuit Oudorp of Rustenburg. Net als ondermolen C kreeg de molen in 1850 een vijzel in plaats van een scheprad en werd een tweehoog malende vijzelgang.

Samen met ondermolen C en bovenmolen E maakt ondermolen D deel uit van de molengroep Schermerhorn, die oorspronkelijk uit 6 molens bestond (de ondermolens A en B, de middelmolens C en D en de bovenmolens E en F).

Ook ondermolen D was in bedrijf totdat elektrisch gemaal Wilhelmina de bemaling overnam en werd alleen in de Tweede Wereldoorlog nogmaals in gebruik genomen.

In 1980 werd het oude schuurtje – molenboetje genoemd – ingericht als bezoekerscentrum. Sinds de uitbreiding in 2007 is het bezoekerscentrum ook een officiële trouwlocatie.

Coördinaten

  • WGS  
    • 52.60014  4.87341
  • WGS  
    • N 52°36.008'  E 4°52.405’

Adres

Noordervaart 2

1636 VL Schermerhorn

Nederland


image

Molenbaard van Ondermolen D


🇳🇱    |  Links  |  Downloads  |  Contact   |  Disclaimer  |  Privacy  |  Site Map  |  Auteursrechten | Licentierecht   🇳🇱